Op uitstap in de natuur

Tijdens deze uitstap ontdek je de wondere wereld van de natuur, leer je nieuwe planten en dieren kennen, en zoek je antwoorden op de vragen die je jezelf stelt over wat er om je heen zoal te zien en te beleven valt.

Benodigdheden

  • materialen om te onderzoeken: een ontdekkerstas met potjes, zipzakjes, een loep of loeppotjes, een pincet (liefst plastic, om geen diertjes te beschadigen), een spiegeltje, een verrekijker, een blocnote, een potlood, 
  • materialen om meer informatie te vinden: er zijn tal van mogelijkheden zoals zoekkaarten, natuurgids van veel voorkomende planten en dieren, een sporengids, een tablet of smartphone met internetverbinding, 
  • geschikte kledij voor een uitstap in de natuur

Verloop

Voorbereiding van de uitstap:
Als je bij een uitstap de onderzoekende houding van de kinderen wil stimuleren, is het moeilijk om op voorhand zelf de stopplaatsen te bepalen. Je wilt namelijk dat ze zelf aangeven wat hen boeit, waarin ze geïnteresseerd zijn en waar ze meer over willen weten. Je kan wel enkele stopplaatsen voorbereiden en op voorhand bedenken wat je hier wil doen en welke informatie je wil meegeven, maar ga er niet van uit dat deze zeker aan bod zullen komen. Het is mogelijk dat de uitstap uiteindelijk helemaal anders zal verlopen, doordat de interesse van de kinderen elders ligt.
Het is niet de bedoeling deze uitstap helemaal niet voor te bereiden. Tenslotte zullen de kinderen heel wat vragen stellen, en het is jammer als je hen geen antwoorden zou kunnen geven. Daarom raden we aan de plaats op voorhand wel te gaan verkennen, en jezelf te informeren over de zaken die volgens jou de aandacht van de kinderen zullen trekken. Daarnaast voorzie je best ook bronnen zoals boeken, zoekkaarten of andere (zie ook 'Benodigdheden') om op onverwachte vragen te kunnen inspelen, en om kinderen zelf te laten zoeken naar antwoorden. Zo leren ze deze bronnen ook kennen.

Voorbereiding met kinderen:
Je kan indien gewenst de uitstap voorbereiden met de kinderen door informatie op te zoeken. Bijvoorbeeld opzoeken waar kriebeldiertjes graag zitten, zodat ze tijdens de uitstap weten waar ze kunnen zoeken. Anderzijds kan je dit ook eerst laten ervaren tijdens de uitstap, om tijdens en na de uitstap hieromtrent conclusies te trekken.

Verloop van de uitstap:
- Afspraken maken: in functie van (verkeers)veiligheid en respect voor de natuur, maar ook in functie van de vragen die kinderen zich mogen stellen. Door al van bij de aanzet aan te geven dat ze zelf mogen aangeven wat ze zien en waar ze meer over willen weten, creëer je al een onderzoekende sfeer.
- Tijdens de uitstap kan je vertrekken van de stopplaatsen die je eventueel hebt voorzien, maar speel je in op wat de kinderen boeit. Je laat hen zelf antwoorden vinden op de vragen die ze zich stellen, of zoekt samen met hen naar een oplossing. Je speelt in op wat de kinderen boeit, en betrekt ook de andere kinderen hierbij, zodat ze samen kunnen ontdekken en van elkaar kunnen leren.

Terugblik:
Na de uitstap vertellen kinderen graag over wat hen is bijgebleven. Dit kan ook enige tijd na de uitstap verder uitgediept worden, aangezien een uitstap een heel rijke activiteit is, waarbij kinderen heel wat ervaringen hebben opgedaan, en dit misschien nog wat moet bezinken. Indien je dit in de klas doet, kan het interessant zijn om ouders te bevragen wat de kinderen thuis hebben verteld over de uitstap. Na een uitstap kunnen verzamelde materialen en foto's een plaats krijgen, en gebruikt worden om andere activiteiten op te baseren.

Aandachtspunten bij de begeleiding

Je kan samen met kinderen op zoek gaan naar meer informatie in boeken of op internet, maar je kan ook voorbijgangers of kenners van de omgeving aanspreken. Door dit samen met de kinderen te doen, toon je hen dat ze op die manier ook informatie kunnen verzamelen, dat je zelf ook nieuwsgierig bent en niet alles weet, en dat jij dit zelf ook doet om kennis te vergaren.
Er kan aandacht zijn voor levende en niet-levende natuur, maar ook voor sporen van dieren, bv. vraatsporen, voetsporen, braakballen, … Er bestaan heel wat boeken en zoekkaarten om te kunnen bepalen welk dier dit spoor heeft achtergelaten.
Algemene aandachtspunten voor het begeleiden vind je hier.