Gekleurde taartjes en ballen van zand

Je onderzoekt op welke manier je van zand stevige gekleurde taartjes en ballen kan maken.

Benodigdheden

  • verschillende zandsoorten: rivierzand, zeezand, 
  • materialen om het zand beter te laten hechten: water (in waterverstuiver, spuitjes, druppelttellers, gietertje, ), behangerslijm, bloem, 
  • plastic/kartonnen bordjes om figuren op te leggen, of vormpjes zoals doosjes, cupcakevormpjes, 
  • materialen om zand mee te kleuren: inktbuisjes van oude stiften, gekleurd krijt, verf, inktpatronen van vulpen, 
  • eventueel materiaal om kleurstoffen zoals krijt te verkleinen: rasp, vijzel, 
  • een oude spuitzak of een plastic zakje waarvan één hoekje werd afgeknipt, kan gebruikt worden om het zandmengsel in een potje te spuiten zoals een echte kok!

Verloop

Probleemstelling: de klaspop speelt graag in de zandbak, waar hij allerlei figuurtjes zoals zandtaartjes en zandballen maakt. De figuurtjes die hij maakt zakken echter altijd in elkaar. Hoe maak je stevige vormen met zand?
Kort functioneel waarnemen van de beschikbare materialen. Aandacht voor afspraken in functie van verkwisting (bv. gebruik van bloem, behangerslijm).
Onderzoeken hoe stevige vormen kunnen gemaakt worden met het zand. Dit kan in eerste instantie door het effect te onderzoeken van het toevoegen van water. Als kinderen in het mengsel proberen tekenen, zien ze het verschil tussen een stevig mengsel (tekening blijft zichtbaar) en een minder stevig, lopend mengsel (tekening verdwijnt). Vervolgens kunnen andere materialen toegevoegd worden om het zand steviger te maken.
Onderzoeken op welke manier zand gekleurd kan worden. Kan dit door het zand met stiften te kleuren? Of kan je de inkt uit de stiften krijgen om zo het zand een kleur te geven? Of met krijt, of verf? Zijn dan alle zandkorreltjes gekleurd? Of kan je het krijt mengen met het zand? Hoe krijg je het krijt zo klein? Wat is het effect als er meer of minder krijt toegevoegd wordt? Wat geeft het beste effect? 
Terugblik, waarbij kinderen tijdens en/of na de activiteit verwoorden hoe ze dit aangepakt hebben, wat ze onderzocht en ontdekt hebben.

Aandachtspunten bij de begeleiding

Voor het verstevigen van het zandmengsel kunnen de kinderen kiezen uit een aanbod van materialen, maar mogen ze ook zelf ideeën aanbrengen, die ze vervolgens mogen uittesten. Na een experimenteerfase is het aangewezen de kinderen iets gerichter te laten onderzoeken, door hen bijvoorbeeld te vragen wat ze al hebben uitgetest, wat volgens hen goed werkt. Als je hen stimuleert om vervolgens het zand te mengen met slechts één of twee andere materialen, zullen ze beter kunnen vergelijken en tot een conclusie kunnen komen. Algemene aandachtspunten voor het begeleiden vind je hier.

Bron

Activiteit Kinderlabo augustus 2013 in het kader van keuzestage Bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs van de Arteveldehogeschool, met dank aan Carine Vlerick.